Kombiler

Kategori: Kombiler | 0

Yeni bir kombi almaya karar verdiyseniz öncesinde bilmeniz gereken bazı detaylar var. Eğer henüz projelendirilmemiş bir ev ise zaten projelendirme yapılacağı için aşağıda anlattığım önemli noktalara dikkat ederek kombinizi seçebilirsiniz. Fakat eğer mevcut kombinizi değiştirmeye karar verdiyseniz, mevcut kombinin aynısını bile taksanız yeniden projelendirme ve dağıtım şirketi onayı gerekmektedir. Kombiyi satın aldığınızda, yetkili servis tarafından bulunduğunuz ilin doğalgaz dağıtım şirketine bilgi veriliyor ve mevcut projenin yeni yönetmeliklere uygun olup olmadığı kontrol ediliyor. Yıllar içinde yönetmelikler sürekli olarak güncellendiği için özellikle eski evlerde yeni yönetmeliğe uygun şekilde yeniden projelendirilmesi ve boru tesisatının güncellenmesi gerekebiliyor. Dolayısıyla eski kombinizi değiştirecekseniz, kombi fiyatının haricinde bu işlemlerin maliyeti ve olası tesisat işlemlerini göze almanız gerekmektedir.

Bir başka yol ise kombiyi garantisiz olarak servis yerine başka bir ustaya monte ettirmek. Bu durumda doğalgaz dağıtım şirketinin haberi olmadığı için proje ve tesisatta güncelleme talep eden kimse de olmayacaktır. Fakat gerek kendi güvenliğiniz, gerekse kombinizin yetkili servis montajı ve garantisi için bu yola başvurmamanızı tavsiye ederim.

Yoğuşmalı mı yoğuşmasız mı?

2018’de yayımlanan yeni ErP yönetmeliği bazı standartlar getirdi. ErP öncesi %109 gibi yüksek ve gerçekçi olmayan verimlilik oranları, yeni yönetmelikle standarda kavuştu ve %90’lar seviyesine düştü. ErP yönetmeliğinin yayınlanması sonrası 2 yıllık geçiş süreci ile birlikte 2020 yılı itibariyle artık ülkemizde yoğuşmasız kombi satışı kalmamıştır. Fakat yoğuşmalı kombilerin de yarı yoğuşmalı, tam yoğuşmalı ve çift yoğuşmalı şeklinde farklı tipleri vardır. 

ErP yönetmeliği nedir?

ErP yönetmeliği ile verimlilik hesaplama metodu, baca gazı emisyonları gibi konular standarda kavuştu.

ErP öncesi verimlilik değerleri alt ısıl değere göre hesaplanıp, yanma sonucu ortaya çıkan su buharının yoğuşma enerjisi hesaba katılmazken, ErP sonrasında üst ısıl değere göre yapılan verimlilik hesaplamasında yoğuşma enerjisi de hesaba dahil edilmiştir.

Bu değişiklikle önceden 109% seviyesinde olduğu belirtilen yoğuşmalı kombi verimlilikleri, yeni yönetmeliğe göre yaklaşık 93% olarak hesaplanmaktadır.

ErP ile sadece daha düşük doğalgaz tüketimi değil, ayrıca daha verimli devirdaim pompası ve daha düşük baca gazı NOx seviyesi zorunluluğu getirilmektedir. Yani sadece doğalgazdan değil aynı zamanda kombinin elektrik tüketiminden de tasarruf sağlanmaktadır.

2018’de yayımlanan yönetmelikle birlikte 1-2 yıllık geçiş süreci sonrasında yoğuşmasız ve yarı yoğuşmalı kombilerin satışı mümkün olmayacaktır. Yoğuşmasız hermetik kombiler enerji verimliliği %86’nın altında kaldığı için, yarı yoğuşmalı kombiler ise baca gazı NOx seviyesi istenen kriterleri sağlayamadığı için artık satılamayacak.

Verimlilik seviyeleri

Yoğuşmasız kombiler yanma sonrası oluşan baca gazındaki su buharını yoğuşturmadan dışarı attıkları için en verimsiz kombilerdir. Yaklaşık 100-150 ºC sıcaklıktaki baca gazı dışarı atılır ve mevcut gizli enerji kullanılamaz.

Yarı yoğuşmalı kombiler (3 eşanjörlü kombiler),  yoğuşmasız hermetik kombilerin baca fanının yanına yoğuşma sağlayan bir eşanjör ilave edilmiş halidir. Yoğuşmasız kombilere göre daha verimlidir.

Tam yoğuşmalı (premix) kombilerde ise hava ve doğalgaz, modülasyonlu fan vasıtasıyla uygun oranda karıştırılarak en verimli yanma sağlanır. Ayrıca yoğuşma işlemi yanma odasında gerçekleşir. Baca gazı sıcaklığı 50-60 ºC seviyelerindedir.

Çift yoğuşmalı kombiler ise premix tam yoğuşmalı kombilerden farklı olarak sıcak su kullanımı esnasında da yoğuşma yapan kombilerdir. Isıtma verimi tam yoğuşmalı kombiler ile aynı fakat sıcak su verimi daha yüksektir.

Kombiyi daha verimli kullanmak için!

Yoğuşmalı kombiyi mümkün olan en yüksek verimlilikte kullanmak için müdahale edebileceğiniz bazı noktalar bulunmaktadır. Eğer sıfırdan bir proje yapılıyorsa seçimleri yaparken en yüksek verime göre tasarım yapılabilir fakat mevcut bir sistemde verimlilik artırılmak istendiğinde bazı değişiklikler yapmak gerekiyor.

Isı yalıtımın iyileştirilmesi yoğuşmasız kombilerde ısı kaybını azaltacağı için tasarruf sağlar fakat kombi verimliliğini etkilemez. Yoğuşmalı kombilerde ise hem ısı kaybı azalacağı için, hem de ilave olarak daha düşük kazan suyu sıcaklığı kullanımını mümkün kılacağı için verimlilik artışı sağlar.

Yazının devamında anlatacağım oda termostatlarını da yoğuşmalı kombi verimine önemli katkısı bulunuyor.

Kombi ne kadar düşük kapasitede kullanılırsa verimi okadar yükseliyor. Örneğin 1:8 modülasyon oranına sahip Bosch Condence 2300 iW modelinin nominal ve  kısmı yükteki verimlilik oranları aşağıdaki gibi.

Görüldüğü üzere kombi düşük kapasitede kullanıldığında daha yüksek verim ile çalışıyor. Kombiyi daha düşük kapasitede kullanıp evi ısıtabilmek için iyi bir yalıtıma sahip olmak ve/veya daha büyük boyutlu petekler kullanmak gerekiyor. Örneğin toplam 6 metre petek boyuna sahip bir konutun peteklerini değiştirip 8 metreye yükselttiğinizde, kombi aynı ısı seviyesini daha düşük kazan suyu sıcaklıklarında sağlayacağı için daha yüksek yoğuşma ve verimlilik sağlanmış olacaktır.

Neden A+ kombi bulunmuyor?

ErP yönetmeliğine göre A+ seviyesine ulaşabilmek için 98% ve üzeri verimlik değeri gerekmektedir. En verimli kombiler sadece modülasyonlu oda termostatları takılması durumunda 98% sınırını geçip A+ seviyesine ulaşmaktadır. A++ seviyesi ise sadece yenilenebilir enerji kaynakları gibi takviye sistemlerin ısıtma ünitesine katkısı ile mümkün olabilmektedir. Fakat %98 gibi yüksek sezonsal verimlilik boyutlarına ulaşmak için mahal yalıtımının ve petek boyutlarının uygun şekilde tasarlanmış olması gerekmektedir.

Modülasyon aralığı

Modülasyon aralığı hem sıcaklık konforu hem de kombi verimine etki eden çok önemli bir özellik. Yoğuşmalı kombilerde yoğuşma miktarını artırmak için dönüş suyu sıcaklığının mümkün olduğunca düşürülmesi gerekmektedir. 1:10 veya 1:8 gibi modülasyon aralığı yüksek bir kombi, kapasitesini 10’da 1 veya 8’de 1 seviyesine düşürebilmektedir. Bu da dönüş suyu sıcaklığının mümkün olan en düşük seviyeye düşürüp, daha fazla yoğuşma sağlayabileceği anlamına gelmektedir. 

24 kw nominal kapasiteli ve farklı modülasyon aralığına sahip 3 farklı kombinin çalışabileceği en düşük kapasiteleri aşağıdaki tabloda görebilirsiniz. Özellikle bahar aylarında konutların ısı kaybı çok düşük seviyelere inmekte.

Örnek olarak bir konutun ısı kaybının 4 kw olduğunu varsayalım. Bu durumda 1:8 ve 1:10 modülasyon aralığına sahip olan kombiler kapasitesini 4 kw’e düşürebilecek fakat 1:5 modülasyonlu kombi 4 kw seviyesine inemediği için 4,8 kw olarak on/off çalışmak zorunda kalacaktır. Dolayısıyla 1:8 ve 1:10 modülasyonlu kombiler kazan suyu sıcaklığını mümkün olan en düşük sıcaklığa düşürerek maximum yoğuşma ve verimlilikte çalışırken, 1:5 modülasyon aralığına sahip kombi diğerlerine göre biraz daha düşük verimlilikle çalışacaktır.

Sıcak su konforu?

Kombilerde sıcak su ile ilgili en çok şikayet edilen konuların başında banyo suyu sıcaklığındaki dalgalanmalar gelmektedir. Aynı anda hem banyo hem de mutfakta sıcak su kullanılması durumunda kombinin sıcak su kapasitesi ihtiyacı karşılayamayabilir. Dolayısıyla kalabalık aileler için kombi seçiminde kw olarak sıcak su kapasitesine de dikkate alınmalıdır.

Duş kullanımında ihtiyaç duyulan sıcak su debisi yaklaşık 8-9 l/dk seviyesindedir. Aynı anda banyo suyu ve az miktarda mutfak suyu kullanılması durumunda XL yük profiline sahip 12-14 l/d debili kombiler yeterli olacaktır.

Fakat 2 banyolu bir evde aynı anda iki banyoda da konfor kaybı olmadan banyo suyu kullanımı isteniyorsa, XXL yük profiline sahip ve daha yüksek debili (17-18 l/dk) bir kombi kombi tercih edilmesi uygun olacaktır. 

Oda termostatları

Oda termsotatları hem sağladığı konfor, hem de verimlilik artışı sağlamaktadır. Özellikle tam yoğuşmalı kombilerde uygun yalıtım ve petek uzunluğu mevcut ise ilave 3-5% verimlilik artışı sağlamaktadır. Dolayısıyla kombilerin oda termostatları ile kullanılması tavsiye edilmektedir.

Oda termostatları ile ilgili detaylı bilgilere daha önce yayımladığım linkteki blog yazımdan ulaşabilirsiniz.

Kombi alt bağlantı grubu

Kombi alt bağlantı grubunda bulunan elemanların kalitesi de önemlidir. Özellikle filtreli küresel vanalar metal ve tam geçişli olarak seçilmelidir. Plastik ve tam geçişli olmayan vanalarda kalorifer suyu debisi düşük seviyede kalabiliyor ve özellikle uzak odalarda ısınma problemi yaşanabiliyor.

Montaj esnasında vana tercihini ustaya bırakırsanız daha ucuz olan ve kolay bulunan plastik vana tercih edecektir.

Kombi Bakımı

Kombi bakımı önemli ve periyodik olarak yapılması gereken bir bakım olmasına rağmen, maalesef ülkemizdeki yetkili servisler tarafından yapılan bakımlar da dahil olmak üzere yapılan işlemler sadece dış temizlik işleminden ibaret. Dolayısıyla sadece hava tutma ve göz önündeki kısımların temizliğinden ibaret olan bu bakım işleminin periyodik olarak yapılmasına gerek yok.

Aşağıdaki linkeki gibi detaylı bir bakım işleminin ise 2-3 yılda bir yapılmasında fayda var.

https://www.youtube.com/watch?v=7hWa0_Kw_uk

Her sene  kış öncesi kendinizin de yapabileceği en önemli bakım işlemi, kalorifer hattı filtreli küresel vana içindeki filtrenin değiştirilmesi.

Ayrıca bazı kullanıcılar tarafından petek temizliği esnasında hattan çıkan koyu renkli su kirlilik olarak algılanıp sık sık petek suyu değiştirilmektedir. Fakat peteklerde ısınma problemi yoksa, küresel vanadaki filtrede tıkanma oluşmuyorsa kalorifer hattının suyunun değiştirilmemesi gerekir. Her su değişiminde sisteme oksijen oranı yüksek taze su verildiği için metal komponentlerde oksidasyon ihtimali artmaktadır.

Kombinin yenilenmesi nekadar tasarruf sağlar?

Kombilerin ekonomik ömrü 10-15 yıl kadardır. 10 yıldan sonra başta pompa ve eşanjör olmak üzere çeşitli arızalar çıkartmaya başlamaktadır. Dolayısıyla eski kombinin değiştirilmesi hem arıza maliyeti hem de enerji maliyetlerinde tasarruf sağlamakta.

Aşağıdaki hesaplama aracı vasıtasıyla kombi değişiminin sağlayacağı getiriyi hesaplayabilirsiniz.

Kaynaklar:

ErP yönetmeliği: Link

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir