Oda Termostatları

Kategori: Oda Termostatları | 0

Oda Termostatı Nedir?

Oda termostatları kombilerde doğalgaz tasarrufu yapmanızı sağlayan ve aynı zamanda evinizde sıcaklık dalgalanmalarını azaltarak konfor sağlayan cihazlardır. Kombinin bir parçası değildir ve ayrıca satın alınması gerekmektedir.

Oda termostatı kullanılmadığında günlük ve mevsimsel hava sıcaklığı değişimlerinde sürekli olarak kombi üzeinden ayar yapmanız gerekmektedir. Örneğin kombi kazan suyu sıcaklığını 50 dereceye ayarladınızı ve evinizin istediğiniz sıcaklık seviyesi olan 22 derecede olduğunu varsayalım. Bir sonraki gün dış hava sıcaklığı yükseldiği taktirde önceden ayarladığınız 50 derecelik kazan suyu sıcaklığı artık yüksek gelecek ve evinizin sıcaklığı 22 dereceden daha yüksek bir sıcaklığa yükselecektir.

Yani oda termostatı kullanılmadığında kombiniz kazan suyu sıcaklığına göre sık sık çalışır. Fakat oda termostatı kullanılması durumunda kazan suyu sıcaklığından bağımsız olarak kombiniz odanızın sıcaklığına göre çalışır ve oda sıcaklığı sınırlı bir aralıkta değişkenlik gösterir.

Oda Termstatı Tipleri

1. On/Off Oda Termostatları

On/off termostatlar en basit termostat tipidir. Odanız ayarladığınız sıcaklığa ulaştığında kombiyi kapatır ve ayarlanan sıcaklığın altına düştüğünde tekrar açar. Satılan modellerin büyük çoğunluğu 0,5°C hassasiyete sahiptir ve ayarladığınız sıcaklığın 0,5°C üzerinde kapanır, 0,5 °C altına düşünce tekrar açılır. Fakat sıcaklık dalgalanması ± 0,5 °C olması beklenirken, gerçekte bundan daha yüksektir. Örnek vermek gerekirse 22 °C’ye ayarladığınız bir termostat 22,5 °C’de kombiyi kapatacaktır fakat kazanda ve peteklerdeki bulunan ısınmış su bir süre de sirküle edileceği için oda sıcaklığı 22,5 °C’nin üzerine çıkacaktır. Aynı sapma tekrar açık konuma geçerken de görülecektir. Örneğin oda sıcaklığı 21,5 °C’ye düştüğünde kombi tekrar çalışacaktır fakat kazan suyu ve petekler ısınıncaya kadar odanın sıcaklığı 21,5 °C’nin altına düşecektir. Bu dalgalanma ev konforunu etkileyecektir.

Dolayısı ile on/off oda termostatları sıcaklık dalgalanmasının en fazla olduğıu termostat tipidir. ±0,5 °C yerine daha yüksek hassasiyette bir on/off oda termostatı sıcaklık dalgalanmasını azaltacaktır. Fakat on/off oda termostatlarının amacı en basit ve ucuz şekilde sıcaklık konforu sağlamaktır. Daha yüksek hassasiyetli bir oda termostatına daha yüksek bedel ödemektense on/off yerine TPI algoritmalı bir oda termostatı tercih etmek daha uygun olacaktır.

2. TPI Algoritmalı Oda Termostatları

TPI Algoritmalı oda termostatları on/off termostatların yeni nesil versiyonlarıdır. Oda sıcaklığındaki dalgalanma çok daha düşük seviyededir. TPI algoritması sayesinde geçmiş kullanım istatistikleri baz alınarak kombinizin oda sıcaklığını birim zamanda kaç °C yükseltebileceği hesaplanır. Bu veri sayesinde kombi, ayarlanan sıcaklığa yaklaştığında daha kısa sürelerde ateşlenerek ayarlanan sıcaklığın üzerine çıkması engellenir. İstenen sıcaklığa ulaşıldığında ise kombi ateşleme süreleri daha da azalır ve sadece hedeflenen değerde kalacak kadar kısa süreli yanma sağlanır. Ev soğumaya başladığında da yine aynı şekilde sadece ayarlanan sıcaklık değerine ulaşmaya yetecek zaman oranında ateşleme yapılır.

Örnek vermek gerekirse termostatın 22 °C’ye ayarlandığını varsayalım. Orantısal bant genişliği, hedef sıcaklığın 1,5°C altı olan 20,5 °C’den başlayacaktır. Yani yeni açılan kombi 20,5 °C’ye kadar tam kapasite çalışıp, 20,5 °C ile 22 °C aralığındaki bantta 10 dakikada bir kısa sürelerde ateşlenecektir. Örneğin 21°C de kombi 10 dakikada bir 5’er dk çalışıyorken, 22°C’ye yaklaştığında 10 dk’da bir daha da kısa süre çalışacaktır. Orantısal bant genişliği ve kaç dakikada bir ateşleme yapılacağı termostatın ayarlarından değiştirilebilmektedir. Bu değerler Bosch grubu markalarının fabrika ayarlarıdır. Markadan markaya bu değerler değişmekte ve bazı markalarda müdahale edilememektedir.

TPI algoritmasında kombi kısa aralıklarla süreki devreye girdiği için petekler tamamen soğumaz ve kombi çalışmadığında bile hafif sıcaktır. 

TPI algoritmasının avantajı, ayarlanan sıcaklığa ulaşılmasına yetecek oran hesaplanarak sadece gerekli sürede ateşleme yapıldığı için, on/off termometrelerde olduğu gibi geniş bir sıcaklık dalgalanması olmamaktadır. On/Off termometrelerde kombi uzun süre kapalı kalabildiği için bu sürede sıcaklığın düşmesi çoğu kez kullanıcıları sıcaklığı yükseltmesi ile sonuçlanmaktadır ki bu da doğalgaz sarfiyatını artırmaktadır. TPI algoritması yoğuşmasız kombilerde verimi etkilemez fakat yoğuşmalı kombilerde dönüş suyu sıcaklığını düşürerek verimin yükselmesi sağlanmaktadır.

TPI oda termostatların yerini sık sık yer değiştirmemek gerekmektedir çünkü TPI algoritma bulunduğu odanın önceki birkaç haftalık ısınma ve soğuma hızına göre hangi oranda çalışması gerektiğine karar verir. Örneğin yavaş ısınan bir odadan hızlı ısınan bir odaya yer değişikliği yapıldığında, algortima yeni karakteristiği öğreninceye kadar birkaç gün gereğinden fazla kapasite ile çalışıp hedeflenen sıcaklığın üzerine çıkabilir. Dolayısıyla sık sık odadan odaya yer değişikliği yapmak sıcaklık dalgalanması yaratabilir.

 

3.1 Modülasyonlu Oda Termostatları

Modülasyonlu oda termostatları, modülasyon özelliği bulunan kombiler ile kullanılabilir. TPI algoritmada hedef değere yaklaştıkça yanma süreleri kısaltılarak yapılan kapasite azaltma işlemi, modülasyonlu kombilerde kazan suyu sıcaklığı düşürülerek yapılır.

Örnek vermek gerekirse, modülasyonlu termostatın 22 °C’ye ayarlandığını varsayalım. Kombi ilk başlangıçta yüksek kazan suyu sıcaklığı ile çalışırken,  22 °C’ye yaklaşıldıkça kademeli olarak kazan suyu sıcaklığını düşürerek odanın  22 °C’de kalmasını sağlayacaktır. Bu noktadan sonra oda sıcaklığındaki tüm değişimler kazan suyu sıcaklığının artırılıp azaltılması sayesinde dengede tutulacaktır. Modülasyonlu kombilerde kapasite ihtiyacı, en düşük modülasyon seviyesinin altına düşmediği sürece devir daim pompası sürekli çalışır. Fakat örneğin kombinin minimum modülasyon seviyesi 40% ise ve anlık kapasite ihtiyacı 20% ise, kombi yine ara ara on/off yapacaktır çünkü ihtiyaç duyulan kapasitenin üzerinde çalışmaktadır. Modülasyonlu oda termostatları istenen oda sıcaklığı için gerekli olan en düşük kazan suyu sıcaklında çalışmayı sağladığı için yoğuşmalı kombilerden en yüksek oranda verim alınmasını sağlar. Fakat yoğuşmasız kombilerde verime katkısı yoktur.

3.2 Open Therm Oda Termostatları

Open Therm oda termostatları modülasyonlu oda termostatları ile temelde aynıdır. Farklı kombi üreticilerinin oda termostatı haberleşme protokolü olarak kendilerine özel arayüzler kullanması nedeniyle, bir üreticinin ürettiği termostatın farklı bir marka tarafından kullanılması mümkün olmayabiliyor. Örneğin Bosch grubu EMS arayüzünü kullanırken, Vaillant eBUS kullanmaktadır. 

Haberleşme protokolünü standart hale getirmek amaciyla Honeywell tarafından oluşturulan Open Therm arayüzü, üreticiler arasında standardı sağlamak ve oda termostatlarının tüm markalar ile uyumlu olmasını amaçlamaktadır. Fakat günümüzde amaca hala ulaşılamamıştır ve bazı büyük üreticiler mevcut arayüzlerini kullanmaya devam etmektedirler.

Viessmann, Daikin, Bosch Grup, Ferroli bazı markaların open therm destekli modelleri mevcuttur fakat open therm destekli denilmesine rağmen bazı modellerde uyumluluk ile ilgili şakeyetler vardır dolayısıyla almadan önce uyumla ilgili kullanıcı yorumlarını araştırmanızı öneriyorum.

Özet Tablo

Kombilerin oda termostatına göre tahmini elektrik tüketimini hesaplamak için tıklayınız.

Akıllı Özellikler

Haftalık program, uzaktan erişim, kablosuz bağlantı gibi özellikler on/off, TPI ve modülasyon gibi çalışma şeklinden bağımsız özelliklerdir ve her 3 tipte de bu özelliklere sahip cihazlar mevcuttur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir